Dlaczego wykonywanie pracy służby – bycie służbą miałoby być upadlające? Nie widzę żadnego powodu do takiego stwierdzenia.

Zawsze ktoś służył komuś. Kiedy używało się słowa służba, a teraz nie. Powstrzymanie się od używania jakiegoś słowa nie zmienia sytuacji. Nadal są ludzie, którzy są służbą. Tylko dziś ci ludzie nie chcą tego przyjąć do wiadomości (to tzw. pycha demokracji), dorabiają różne teorie.

Kiedyś służąca sprzątała mieszkanie państwa. Wielu ludzi dziś sprząta mieszkania innych ludzi. Są tacy, którzy sprzątają instytucje. Czym różnią się od tych, którzy sprzątają mieszkania.

Kiedyś służąca podawała do stołu, dziś robią to kelnerzy (często są to studenci).

W słowie służba jest tylko pewna prawda o wykonywaniu pewnych usług. Nie ma w nim nic pejoratywnego.

Zawsze ludzie dzielili się na tych, którzy nikomu nie służą (w sensie wykonywania podstawowych czynności służebnych) i na tych, którzy tylko służą innych. Tak jest w dalszym ciągu.

Ludzie się sami upadlają i są upadlani, gdy robią coś wbrew swojemu sumieniu, prawdzie, dobru.

Człowieka się upadla, gdy traktuje się go jako przedmiot czy zwierzę, gdy obraża się go w sposób drastyczny.

Praca służebna to jeden z typów w pracy.

Oczywiście pracę służebna wykonują ludzie mniej wykształceni, operatywni, nie posiadających pewnych zdolności, a niekiedy możliwości.

Wykonywali ją i wykonują również zawsze młodzi. Jest to często pewien etap w życiu człowieka (od pucybuta do milionera).

Oczywiście, ze „pan” może w skrajnych sytuacjach zostać służbą. Cóż to jednak zmienia? Nigdy nie było, tak naprawdę „sztywnego podziału klasowego. Gdy zbankrutował polski ziemianin szedł, niekiedy do pierwszej lepszej, niekiedy służebnej, pracy choć oczywiście robił wszystko co tylko mógł, żeby to nie była praca służebna. Takim zbiedniałym szlachcicem był np. Jan Kiliński, który robił buty (podczas tej pracy pokrzykiwały często na niego zamawiające te buty mieszczki) w szlacheckim stroju opierając w trakcie pracy, szabę o ścianę.

Wypowiedź Pana Marka potwierdza konieczność dawania napiwków, konieczność przypominana pewnym ludziom, że są służbą, że służbą innym i mają to robić właściwie, grzecznie, sprawnie, w taki sposób, w jaki życzą sobie ci, którzy w tym momencie są „panami”.
Osoba, która służy ma pokornie służyć, a nie zachowywać się jak wielki pan. Pokora jest tu potrzeba do właściwego wykonywania powierzonych zadań.

Jeżeli komuś się nie podoba bycie służbą ma dziś warunki, w 99% (jest demokracja) do tego, by przestać być tą służbą (szczególnie, gdy jest młody). To jednak wymaga wysiłku, ciężkiej pracy, wyrzeczenia, często oszczędności. Nie ma nic za darmo.

Prawdziwego „pana” poznać po tym, że traktuje dobrze służbę i jest wobec niej grzeczny i szanuje ja jako ludzi.

Jedna z pierwszych zasad savoir vivre głosi: bądź tym bardziej grzeczny im bardziej osoba, z którą się stykasz wchodzisz jest od ciebie zależna.

Dla mnie było to jakoś naturalne, że za każdym razem, gdy odbieram płaszcz daję razem z numerkiem złotówkę (rehabilitacja trwa 10 dni, więc będzie to mnie kosztował 10 zł). Szatniarze stali się dla mnie uprzedzająco grzeczni.

Oddając i odbierając płaszcz z szatni widziałem jak inni ludzie dają numerki. Nikt z nich nie dał ani grosza szatniarzom.

To ciekawe zjawisko, bo jak świat światem w Europie zawsze dawało się coś wraz numerkiem. Ten obyczaj panuje i na Zachodzie. W Polsce szczególnie się ugruntował, ponieważ w PRL-u dawanie monet szatniarzom, przede wszystkim w kawiarniach i restauracjach, było obowiązkowe.

Dlaczego ludzie nie dają dziś napiwków szatniarzom?

Uważają, że i tak to im się należy?

Sproletaryzowali się?

Brakuje im klasy?

Są skąpi?

Pamiętajmy, że usługi tak się nazywają, bo pochodzą od słowa służba, są służbą innym i to w taki znaczeniu, które odnoszono do określonych pracowników nazywając ich służbą.

Demokracja i równość niczego tu nie zmienia. Nadal jest służba.

Napiwki są znakiem klasy.

Utrwalają relację „Pan” – „służba”, w przeciwieństwie do relacji „pracownik’ – „natrętny, niechciany petent”.

Napiwki są znakiem wielmożności, ważnej cnoty w świecie savoir vivre o której kilkakrotnie już pisałem.

Kiedyś było przeciwstawienie „pan” –„cham” (to słowo w znacznej mierze zmieniło już swoje znaczenie) Pan albo był wielmożny albo nie był panem.

Pan Łukasza zareagował na poprzedni wpis, w którym znalazł informację, że siedząc na krześle nie powinniśmy dotykać jego oparcia plecami, że nasza postawa, jak powtarzają to podręczniki savoir vivre, powinna być „mysz za plecami” (pomiędzy oparciem krzesła a plecami powinna być niewielka wolna przestrzeń).

Warto zadać takie pytania. Gdyby je zadawali współcześni projektanci mebli oraz wszelkich przedmiotów użytkowych nie popełnialiby tylu rażących błędów. Gdyby zawsze zadawali sobie np. pytanie „poco filiżanka ma uszko”, to odpowiednio by te uszka modelowali tak, by można je było wygodnie trzymać dwoma palcami (dziś często się w te palce wrzynają – mają ostre krawędzie).

Po co krzesło ma oparcie?

Po pierwsze, by osoba siedząca na nim nie zsuwała się z niego do tyłu.

Po drugie, jest to zabezpieczenie przed spadnięciem na tył głowy.

Po trzecie, by łatwo było, bez schylania się, krzesło przesuwać i przenosić.

Po czwarte, co bardzo ważne, by można je było sprawnie i elegancko odsunąć, gdy dama chce na nim usiąść i następnie podsuwać je w miarę jak siada oraz odsuwać je w miarę jak wstaje.

Po piąte, oparcie pojawia się również ze względów estetycznych (oparcia krzeseł to często dzieła sztuki).

Po szóste, zabezpiecza ono przed uderzeniem, potrąceniem osoby na nim siedzącej (np. przez osoby usługujące przy stole). Trudniej osobę siedzącą na takim krześle zaatakować od tyłu (aspekt historyczny), np. wbić jej nóż w plecy (siedząc na takim krześle czujemy się zatem, świadomie lub nie, bezpieczniej).

Po siódme, można o to oparcie wyjątkowo, gdy sytuacja jest nieoficjalna, a my jesteśmy bardzo zmęczeni, oprzeć się.

Dziś, gdy savoir vivre wraca do łask, coraz powszechniej obowiązuje, postawa siedząca, w wypadku większości populacji, jest niechlujna i lekceważącą dla otoczenia jak nigdy.

Rzadko można spotkać osoby przyjmujące postawę prawidłową: stopy dotykają podłoża, kolana się stykają („kot na kolanach”), plecy wyprostowane nie dotykają oparcia krzesła czy fotela („mysz za plecami”).

Gdy byłem na niedzielnej Mszy św. siedziałem w taki sposób, że, chcąc nie chcąc rzucało mi się w oczy kilka osób siedzących na ławie pod ścianą.

Pierwsza to był mężczyzna w średnim wieku. Jego siedzenie opierało się w zasadzie tylko o brzeg ławki, bo przyjął postawę półleżącą. Nogi wyciągnął przed siebie i jedną zarzucił na drugą.

Kilka miejsc dalej siedziała kobita już starsza. Była w spódnicy, ale to jej nie przeszkadzało przyjąć postawę dojarki (wiadro mleka między nogami).

Pewnie sądzili, że nikt na nich nie patrzy, ale rzucali się w oczy jednej trzeciej wiernych i nie sposób było ich nie zauważyć.

Wydaje się oczywiste, że nie zakłada się adidasów do garnituru czy kaloszy do eleganckiej sukienki (okazuje się ostatnio, ze kobiety potrafią kalosze założyć do wszystkiego).

Styliści przestrzegają, by nie kupować elementów ubrania w taki sposób, ze powodem zakupu jest „to mi się podoba”, bo potem kobieta ma pełną szafę „ślicznych” rzeczy i nie ma na siebie co włożyć bo nie ma w szefie dwóch rzeczy, które by do siebie pasowały. Kupując coś z ubrania musimy to dobierać do posiadanych już rzeczy lub od razu „dokupować” to, co, by do kupionej rzeczy pasowało.
Wszystko to wydaje się jasne, proste i oczywiste, ale w dzisiejszej praktyce już takie Ne jest.

Przekonałem się o tym stojąc w niedzielę pod kościołem i obserwując ludzi. Szczególnie trzy przypadki rzuciły mi się w oczy i żałowałem bardzo, ze nie ma aparatu fotograficznego.

Pierwszy przypadek: kuriozalny.

Zobaczyłem, w samo południe, panią w długiej, czarnej eleganckiej sukni ( o tej porze nie była na miejscu) i krótkiej jaskrawo żółtej kurteczce z ortalionu.

Przypadek drugi: zaskakujący

Inna pani była w pięknym bardzo ciemnym futrze, a na głowie miała biała czapkę z daszkiem o wyraźnie sportowym charakterze.

Przypadek trzeci: szokujący

Ta pani miała na sobie brązowe futro z łapek karakułowych, długie, prawie do samej ziemi. Na głowie miała czarny, koronkowy szal. Spod futra wystawały jej spłowiałe i poszarpane dżinsy jasnoniebieskie i buty na kształt adidasów o grubej plastikowej podeszwie.

„Za czasów mojej młodości zżywanie lekarstw podczas posiłku uznawano za dowód złego wychowania. Było to równorzędne z wycieraniem nosa przy stole. Po prostu nie robiło się tego. Jeśli ktoś musiał brać pigułki, kapsułki czy łyżeczkę mikstury, wychodził z pokoju. Teraz jest inaczej. Kiedy była u mojego siostrzeńca Raymonda, zauważałam, ze goście zjawiają się ze spora ilością małych buteleczek, pigułek i tabletek. Zażywają je przy jedzeniu, po jedzeniu lub przed jedzeniem. Trzymają aspirynę i takie rzeczy w torebkach i biorą je przez cały czas, przy filiżance herbaty lub kawy”.

Zasady podane przez pannę Marple nadal ściśle obowiązują i ich łamanie jest nadal objawem złego wychowania. Można o tym przeczytać w wielu ostatnio wydanych podręcznikach savoir vivre. Fakt, że od dziesiątek lat bywają łamane niczego tu nie zmienia, tak jak niczego nie zmienia fakt, że wielu ludzi chwyta dziś kieliszek za czaszę lub wielu mężczyzn chodzi w rozpiętych marynarkach. Kieliszek należy trzymać za nóżkę, a marynarka, gdy mężczyzna nie siedzi, powinna być zapięta.

Najlepiej zaś, gdyby to były dwa pokoje (sypialnia i salon) a jeszcze lepiej, żeby był tam dodatkowo aneks kuchenny (bo room service i to jeszcze całodobowy i zaspokajający wszystkie potrzeby to dzisiaj rzadkość).

Dziś pokoje są małe (wręcz klitki) i to nawet w większości hoteli pięciogwiazdkowych (czyli teoretycznie najwyższy standard), a gdy jest salon to jest to już apartament czy tzw. studio.
Kiedyś hotele posiały pokoje o bardzo dużej powierzchni. Dziś w dobie maksymalizacji zysku i, przede wszystkim, zaniku klasy średniej, właścicielom hoteli chodzi o to, by pokoje były jak najmniejsze. Ceny są wyśrubowane (bo hotel traktowany jest dzisiaj jako usługa superluksusowa), gości indywidualnych, a szczególnie tych, którzy nie liczą się z pieniędzmi mało. Goście ci nie posiadają, po PRL-u, szczególnie wysokich wymagań. Grupy (konferencje, szkolenia) w odniesieniu do pokoi mają małe wymagania.

Właścicielom hoteli opłaca się zatem posiadać pokoje o jak najmniejsze powierzchni.
Właściciele hoteli trzymają się zatem minimalnych standardów związanych z liczbą gwiazdek, by osiągnąć taką ich liczbę jaka pragną posiadać:

Hotel trzygwiazdkowy:

• 1-osobowy: 10 m²,
• 2-osobowy: 14 m²,
• 3-osobowy: 16 m²,

Hotel czterogwiazdkowy:

• 1-osobowy: 12 m²,
• 2-osobowy: 16 m²,
• apartament: min. 30m².

Hotel pięciogwiazdkowy:

• pokój 1-osobowy: 14 m2,
• 2-osobowy: 18 m2,
• apartament: w granicach 50 m2.

Znam hotele, które standard mają bardzo wysoki, właściwy dla przynajmniej czterech gwiazdek, ale posiadają trzy gwiazdki, bo ich pokoje mają powierzchnię „trzygwiazdkową”. To im się bardziej opłaca.

Zauważmy, że nawet pokój o powierzchni 18 m2 ma minimalną powierzchnię po której można się poruszać. Z reguły jest tak, że gdy naprzeciwko siebie jest podwójne łoże (czy dwa łóżka) i biurko (a tak z reguły jest(, to przejście pomiędzy nimi ma 30-40 cm. Odsuniecie krzesła od biurka powoduje, że już nie da się przejść. Pomiędzy łóżkiem a oknem jest miejsce na stół i krzesła (z reguły tylko dwa), ale porządny stół już się tam nie zmieści i jest mały stolik, na którym nie da się zjeść w dwie osoby np. obiadu. Korytarzyk jest tak mały, ze z reguły drzwi od łazienki zahaczają o drzwi wyjściowe, gdy jedne i drugie są otwarte.

Bardzo jest mało hoteli, które mają pokoje o większej powierzchni i z reguły hotele te mają już „kosmiczne” ceny.

Zdarzają się w niektórych hotelach większe, niekiedy dużo większe pokoje, gdy budynek jest adoptowany na hotel lub gdy architektowi coś nie wyszło (a architekcie są wyraźnie coraz słabsi) i musiały się w jego projekcie pojawić nieliczne pokoje o większej powierzchni. Wtedy trzeba taki pokój „upolować”.

I tak np. hotel Jawor pod Bielsko-Białą jest w budynku, w którym za komuny były wczasy FWP i cześć pokoi (trochę droższych i nazywanych LUX) obejmuje dwa stare pokoje (są dwa balkony), co powoduje, że ich standard jest „przedwojenny” – są naprawdę duże.

Można też zastosować taki manewr, że znaleźć tańszy hotel (np. trzygwiazdkowy o podwyższonym standardzie) i wynająć w nim apartament, który będzie z reguły kosztował tyle co pokój dwuosobowy (albo i taniej) w czterogwiazdkowym hotelu.

Ciekawym zjawiskiem są apartamenty. W dobrych hotelach potrafią mieć ponad 100 m kwadratowych (i np. duży taras), ale albo są koszmarnie drogie (np.1000-1400 zł) i, bardzo często, są niedostępne (wciąż zajęte). Jest ich bowiem z reguły 2-4 w hotelu (w którym może być i kilkaset pokoi).

Ciekawym zjawiskiem, tak na marginesie, są też dziś promocje w hotelach, które mogą dochodzić do połowy ceny (albo i do 30%) i występują w soboty-niedziele i okresy wczasowe (ferie i wakacje, a zatem styczeń-luty i lipiec-sierpień), co ujawnia, że hotele żyją głównie z firm (szkolenia).

Te zjawiska występują w całej Europie i obejmują również np. statki rzeczne. Podróże nimi to piękna rzecz. Przemierza się całą Europę bez zmęczenia mając do dyspozycji własny pokój, basen, restaurację, lekarza, itd. i podziwiając wciąż piękne widoki (np. z tarasu, który jest przy kabinie). Wypatrzyłem taki tani rejs przez całe Niemcy i Holandię (Amsterdam, Rotterdam). Na statku były przez całe lato wolne miejsca, ale apartamenty (tylko dwa) już w styczniu były zarezerwowane do października.

Wielkość i standard pokoi w hotelach europejskich i polskich to wyraźny znak jakiej proletaryzacji uległa cała Europa, jak słaba i nieliczna jest klasa średnia, jak „proletariackie” są standardy (zmiany zaszłyby najszybciej, gdyby podwyższono wymogi powierzchni pokoi w hotelach czterogwiazdkowych, a szczególnie pięciogwiazdkowych). Dostęp do warunków „normalnych” jest bardzo utrudniony lub wręcz niemożliwy, a ceny są wtedy niewspółmiernie wysokie do dochodów klasy średniej.

Wyszukanie naprawdę dobrego pokoju w hotelu, w okolicy, która nas interesuje wymaga dociekliwości, wczesnego planowania pobytu i dużego wysiłku.

Po drugie, nie może mieć takiego charakteru, który świadczyłby o lekceważeniu obdarowywanego – nie może być za tani i wyraźnie przypadkowy.

Po trzecie, nie może być bardzo drogi, bo to będzie krepowało obdarowywanego i skłaniało (zmuszało) go do rewanżu.

Po czwarte, prezent powinien sprawić radość, a zatem najlepiej powinien być związany z jakimś hobby czy szczególnym zainteresowanie obdarowanego – powinno to być coś trudnego do zdobycia (tak wiec dopuszcza się np. alkohole przywiezione z zagranicy, które w Polsce są nie do zdobycia).

Po piąte, prezent powinien być natychmiast rozpakowany i powinna być wyrażona radość z jego otrzymania.

I wreszcie wskazania najbardziej ogólne.
Podarunek nie powinien wywołać negatywnych reakcji czy emocji i nie powinien być „mylącym sygnałem”. Trzeba zatem się zastanowić jakie wniosku wyciągnie (może wyciągnąć) osoba obdarowana z faktu otrzymana prezentu.

I to wszystko. Każdy zatem może każdemu dać prezent i to bez okazji (trzeba tylko przemyśleć ewentualne skutki). Rewanż nie jest konieczny, ale gdy pojawi się wyraźna okazja powinniśmy też obdarować tego, kto prezent nam wręczył.

Nie potrafię odpowiedzieć na pytanie: jaka jest tradycja toastu?

Etykieta i protokół dyplomatyczny bardzo ściśle określają procedury toastu (można np. przeczytać o nim w obowiązującym obecnie „Protokole dyplomatycznym” Tomasza Orłowskiego).

Toast wznosi się wyłącznie szampanem lub czerwonym winem.

Wznosi się go na początku przyjęcia lub na końcu.

Jeśli toastów planuje się więcej pierwszy wznoszony jest na początku przyjęcia, a pozostałe pomiędzy daniami.

Pierwszy toast wznosi gospodarz na część gościa honorowego (czy solenizanta itp.) Drugi toast jest odpowiedzią gościa honorowego (czy solenizanta).

Gdy ktoś chce wznieść toast wstaje. Nie trzyma w ręku kieliszka. Wszyscy siedzą. Osoba, która wstała wygłasza krótkie przemówienie (60-90 sekund) okraszone jaką żartobliwą uwagą).

Na końcu wystąpienia mówi : „Chciałbym wznieść toast……” i bierze kieliszek do ręki.

Wtedy wszyscy wstają i biorą kieliszki do ręki.

Następuje stuknięcie się kieliszkami (gdy trzymamy je prawidłowo za nóżkę dźwięk jest piękny) i wszyscy piją łyk. Kto nie chce pić dostaje kieliszek pełny tego samego alkoholu i moczy w nim usta.

Nie wolno wznosić toastu pustym kieliszkiem lub napełnionym wodą czy sokiem. Nie wolno nie umoczyć ust.

Osoba, na której część wzniesiono toast nie musi (i nie powinna) reagować natychmiast. Z reguły reaguje po jakimś czasie przechodząc przez cała procedurę toastu (wstaje, przemawia, bierze kieliszek do ręki, pozostali wstają itd.).

Na weselu pierwszy toast wznosi ojciec panny młodej, kolejne toasty wznoszą seniorzy.

Wiem, ze jak coś napiszę o paleniu to od razy są, ze strony niektórych osób ostre reakcje. Ostatnio napisałem jednak na ten temat, ale nie po to, by znowu powodować jakieś spory, lecz dlatego, ze pojawiło się pytanie.

Reakcje na ten mój wpis, szczególnie Pani Bubu wymagały odpowiedzi. Szykowałem się do niej, ale, gdy pojawił się komentarz Pana Michała doszedłem do wniosku, że już reagować nie muszę, bo Pan Michał powiedział mniej więcej to, co ja bym powiedział. Stąd, po prostu przytaczam jego tekst.

Oto on:

Na tematy palenia wypowiadałem się już kilka razy dość obszernie, także nie chciałbym się powielać.
Natomiast ogólnie w dyskusji, chciałbym zaznaczyć kilka kwestii, które w zasadzie wydają się dość istotne dla toku rozmowy.

W pierwszej kolejności powinniśmy odróżnić dwa ‘typy’ palenia, mówimy o paleniu z nałogu, czyli wszystkie ‘palenie w WC w pociągu’ czy ‘poranny papieros na przystanku’. W mojej opinii to coś zgoła innego, niż palenie w poruszanej tu tematyce savoir vivre. A więc uroczysta część spotkania, przyjęcia, gry towarzyskiej (jak np. palenie przy brydżu). To trochę tak jakbyśmy wspomniane tu picie wina do posiłku równali z piciem pod sklepem.

Po drugie – jest część głosów, która doszukuje się jakichś ukrytych podstępów ze strony palacza, że nawet gdy spytają o możliwość zapalenia – to będzie to tylko fortel, by tego papierosa jednak zapalić, bo liczą na pobłażanie ze strony współtowarzyszy. Zarówno wśród palących jak i niepalących są osoby na bakier z kulturą, jak i bardzo kulturalni, a ja odniosłem wrażenie, że wszyscy palacze to gbury, co tylko czekają na to, by kogoś ‘zasmrodzić’.
Odwołam się do wpisu Pani Bubu, konkretnie stwierdzenia, że niepalący są bardziej dyskryminowani od niepełnosprawnych. Nie sądzę, by obie te grupy, były w jakiś sposób przez zasady savoir vivre pomijane. Dobrem nadrzędnym wydaje się w SV być dbałość o drugiego człowieka i brak napiętnowania wad.

Kolejna sprawa – w życiu codziennym, oczywiście zgodzę się z Państwem w pełni, że nie powinno być przyzwolenia na palenie w miejscach zabronionych. Są przecież w tym celu powołane odpowiednie służby – w pociągu konduktor, na przystankach np. Straż Miejska. Przynajmniej teoretycznie jest ta kwestia uregulowana, jak to wygląda w praktyce – zależy już od społeczeństwa.
Z jednej strony dużo się mówi o wolności dla niepalących. Ciężko jednak wymagać, by osoba, która ma ochotę zapalić była zaszczuta i zmuszona do palenia w niezbyt eleganckich warunkach. Wręcz często nieludzkich. Tak jak jest to zresztą poruszone w wielu wpisach w tym blogu.
Sam nie palę, ale staram się, tak jak nakazuje idea savoir vivre, wczuć w sytuację drugiej osoby, tak by nie czuła nadmiernego dyskomfortu. Nie zapominając też o tym, że nie jesteśmy na świecie sami. Dotyczy to zarówno palaczy jak i niepalących.